De rapporten op een rij:
• Herziening corporatiestelsel (brief Minister van der Laan)
• Europese beschikking (Europese Commissie)
• Brede heroverwegingen (Werkgroep Wonen i.o.v. het Kabinet t.b.v. bezuinigingsvoorstellen)
• Integrale hervorming woningmarkt (SER - Commissie Sociaal-Economische Deskundigen)
• Woningcorporaties uit verdwijnhoek (CPB)
De rode draad, betreffende de huursector, die door alle rapporten loopt, is het optrekken van huurprijzen naar een meer marktconform niveau. Op zich begrijpelijk bij het zoeken naar bezuinigingsmogelijkheden. Ook wordt dit in verband gebracht met het gezond maken van de woningmarkt. Alles overwegend, blijft het grootste belang belegd bij de compensatie van de lage inkomens. Ook moet worden stilgestaan bij de effecten voor de wijkopbouw (segregatie) en uiteraard de koopkrachteffecten in algemene zin..
Huurprijzen gekoppeld
De huurprijzen van sociale huurwoningen zijn in het verleden vastgesteld door de overheid, gekoppeld aan tal van subsidieregelingen uit die tijd. Door de corporaties zijn geleidelijk, binnen door de overheid vastgestelde kaders, huurverhogingen doorgevoerd. De afgelopen regeerperiode is de jaarlijkse maximale huurverhoging zelfs geheel gekoppeld aan de inflatie. De overheid had en heeft dus altijd een vrij stevige vinger in de pap. Dat de huren door de corporaties onder het marktprijsniveau zijn gehouden, zoals in enkele rapporten staat, is daarmee té kort door de bocht geconcludeerd.
Rekening bij middeninkomens
Genoemde voorstellen moeten er toe leiden dat er meer marktconformiteit ontstaat, waarbij de hogere inkomens ook hogere huur betalen en het 'gat' tussen koop en huur wordt gedicht. Wat we ons wel moeten realiseren, is dat de middeninkomens de rekening krijgen van het optrekken van de huren. Deze groep met een inkomen boven de huurtoeslaggrens zouden meer huurlasten kunnen dragen dan zij nu doen. Dit betekent echter dat het koopkrachtverlies voor deze groep groot is. De groep met een inkomen groter dan € 33.000,- komt volgens de Europese regels niet meer in aanmerking voor een sociale huurwoning (tot € 647,-). Een alternatief is kopen, maar juist voor de groep € 33.0000,= tot ca. € 40.000,- is een koopwoning ook moeilijk bereikbaar/ betaalbaar.
Volkshuisvestingsgeld niet laten weglekken
Het optrekken van de huren levert de corporaties overigens geen extra inkomsten op. Volgens het rapport van de Werkgroep Wonen moeten deze extra inkomsten gestort worden bij de Overheid ten behoeve van de algemene middelen; volgens het SER-rapport in een volkshuisvestelijk fonds. Een fonds met een vastgelegde bestemming heeft sterk mijn voorkeur. Zo is zeker dat dit geld wordt besteed aan goede volkshuisvesting voor één ieder die het nodig heeft. Bovendien kiest de SER expliciet voor een gelijke behandeling van kopers en huurders. De lasten en lusten worden gelijk verdeeld.
Partners in wonen op lokale woningmarkten
Op het laatste Aedes-congres is de keuze gemaakt om met het Ministerie van WWI in gesprek te gaan. Wonen is een lokaal onderwerp en van daaruit zitten wij op één lijn met de gemeenten. De bescherming van de huurders is ons belang, maar ook zeker die van Woonbond. Zodoende trekken wij hierin samen op met en de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) en de Woonbond. Allen zien het belang van een gezonde overheidsbegroting en wij willen ook zeker kijken welke bijdrage verantwoord is. Dat mag echter niet ten koste gaan van goede sociale huisvesting in Nederland. Dat we de bezuinigingen koppelen aan de hervorming van de woningmarkt is prima, maar wel via de integrale hervorming. De gelijke behandeling van kopers en huurders staat hoog op de agenda. De bescherming van goed wonen voor hen die daarin niet zelfstandig kunnen voorzien, staat bovenaan.
Middeninkomens en een dynamische woningvoorraad
Uit de verkoop van woningen moeten wij, ook uitgaande van de voorstellen in de diverse rapporten, ons investeringsvermogen blijven verdienen. Daarnaast veranderen de omstandigheden de afgelopen tijd snel en kan dat in de toekomst ook zo zijn. Producten als Koopgarant (kopen met korting) en Koopcomfort, waarmee ook Parteon de afgelopen tijd aardig wat woningen heeft verkocht, geven ons een instrument om op diverse ontwikkelingen in te spelen. Wellicht biedt dit ook een oplossing voor de middeninkomens. Daarbij worden de woningen uit Koopgarant en –comfort bij verkoop altijd eerst aan de corporaties aangeboden. Bij een verandering in de markt kunnen we in de toekomst besluiten om woningen die worden aangeboden terug te kopen en opnieuw te verhuren. Dat biedt, indien nodig, dynamiek in de woningvoorraad van corporaties en lucht voor degene die afhankelijk is van het huurwoningaanbod.
Legitimatie corporaties
De positie van corporaties is in enkele rapporten ook ter discussie gesteld. Met name de legitimatie. Naar mijn mening zijn wij stevig verankerd. Er is een goed participatiestatuut, waarin de belangen van onze huurders zijn geregeld. Ook hebben wij vele bewonerscommissies. De huurders zijn onze belangrijkste stakeholders; de ‘gewone’ huurders maar zeker ook de bijzondere doelgroepen. Parteon heeft prestatieafspraken met gemeente Zaanstad en vele convenanten met maatschappelijke instellingen. Hervormingen zijn altijd te overwegen, maar laat daarbij ook de mens áchter het geld leidend zijn!